ZAM voorjaar 2006
ZAM voorjaar 2006

Afgelopen vrijdag overleed de Britse journalist Adrian A. Gill op 62-jarige leeftijd. Terecht wordt zijn dood in media wereldwijd als een groot verlies beschouwd. In het voorjaar van 2006 publiceerde ZAM een bijdrage van zijn hand. Het verhaal droeg als titel Nobele Wilden. Het essay behandelde de Westerse obsessie, en die van Britten in het bijzonder, met de Keniaanse Masai. In de optiek van Gill moest de ‘oorspronkelijke’ cultuur van deze bevolkingsgroep gezien worden als een vreemde constructie bedacht voor het toerisme. Terwijl Kenyatta na de onafhankelijkheid probeerde om elke etnische indeling waarop de koloniale heersers hun moorddadige verdeel-en-heerspolitiek hadden gebaseerd uit te roeien, werd voor de Masai een uitzondering gemaakt. Want goed voor het toerisme.

De cover van deze ZAM editie riep verschillende afkeurende reacties op. Deze vondst van ZAM’s art director Nicole Segers werd door sommigen geinterpreteerd als een vertoning van opgehangen Afrikanen. Je kunt dat er natuurlijk in zien maar waarom zou je eigenlijk? De cover bracht juist de kunst van het hoogspringen waarom ‘de’ Masai bekend staan in beeld. Gill’s essay werd veel gelezen. Ik waardeerde vooral dat de gedurfde maar zeer overtuigende kritiek op het fenomeen van de ‘nobele wilden’ uit Britse mond kwam. The empire strikes back, soms.

Je kunt het verhaal hier nog eens nalezen. Scroll dan naar pagina 8.


over liefde en wapens

Op de cover Robert F. Williams
Op de cover Robert F. Williams

We hadden liefde, we hadden wapens, de nieuwste roman van Christine Otten las ik onlangs liggend op de bank op mijn logeeradres in Queens, New York. Ik werd er diep door getroffen. Buiten woedde Trump en daalde daags na de verkiezingen de motregen uit een asgrauwe hemel. Plotseling had de lange nazomer plaatsgemaakt voor de herfst. De mensen trokken zwijgend en, als altijd, gehaast door de straten. Niets over zeggen (in geen van al die talen die in de stad gesproken worden), heb even geen mening, dit kan niet waar zijn? Mijn gastheer hield de moed erin door steeds weer te beredeneren dat de president elect het niet zou aandurven om Obamacare, waarvoor hij zich inzet, af te schaffen. Op het schermpje van mijn telefoon werd een eindeloze stroom meningen en analyses afgewisseld door beelden van enkele homojongens tot bloedens toe geslagen door aanhangers van de nieuwverkozene en verhalen van kinderen die van klasgenootjes te horen kregen dat ze binnenkort gedeporteerd zouden worden. Nee, het viel niet mee.

Verder lezen


The giant is falling

beeld van de website van Alkebulan
beeld van de website van Alkebulan

Afgelopen vrijdagavond was ik te gast op een bijeenkomst van Alkebulan in de concertzaal van de Tolhuistuin. Alkebulan is een geweldig leuk initiatief van Nederlanders met een Afrikaanse achtergrond. Ze willen met kunst, cultuur, mode en muziek het beeld van het continent bijstellen.

Verder lezen


Waarom ligt het steeds weer (een beetje) aan Sylvana zelf?

https://www.zammagazine.com/perspectives/blog/438-sylvana
https://www.zammagazine.com/perspectives/blog/438-sylvana

Als er één publiek niet kan hebben dat vj’s en presentatrices zich ontpoppen als Zwarte Panters, dan het (TMF, SBS, RTL) publiek dat Simons trok”, schrijft Olaf Tempelman vanmorgen in de Volkskrant.

Wat is dat toch? Waarom ligt het in zoveel reacties op de bagger die Sylvana Simons over zich heen krijgt altijd weer, volledig of op zijn minst een beetje, aan Sylvana Simons zelf? Waarom aarzelen mensen die menen een afkeer van racisme en seksisme in hun DNA te hebben gekerfd om zich onvoorwaardelijk uit te spreken tegen de haatcampagne waarvan zij nu het doelwit is? Waarom eerst benadrukken dat je niet van DENK bent als je afstand neemt van de plaatjes waarop Simons op het lichaam van gelynchte zwarten in het zuiden van de Verenigde Staten is gefotoshopped of een voorstel om haar levend te verbranden? Iemand schreef onder de brief waaronder ik mijn handtekening zette en die gisteren gepubliceerd werd dat de aanhef ‘Lieve Sylvana’ hem ervan weerhield in te stemmen. Want hij vond haar niet lief. Keur jij alleen haatzaaierij tegen lieve mensen af?

Maar wat een ongelofelijke hoeveelheid goeie reacties op die brief die inmiddels vele honderden malen werd gedeeld. Doe dat ook!


Een inspirerende tragiek

Ik ben Hendrik Witbooi, Uitgeverij AtlasContact, 2016
Ik ben Hendrik Witbooi, Uitgeverij AtlasContact, 2016

In haar nieuwste roman ‘Ik ben Hendrik Witbooi’ vertelt Conny Braam de geschiedenis van een Namibische vrijheidsstrijder die in het begin van de vorige eeuw het verzet tegen de Duitse bezetting van zijn land aanvoerde. Het is een zowel inspirerende als tragische geschiedenis.

Verder lezen


Winnie wordt 80

Winnie Mandela, september 2016
Winnie Mandela, september 2016

Vandaag wordt Winnie Mandela 80. Veel Zuid-Afrikanen zullen er even het glas op heffen en haar Happy Birthday wensen. Ze is per slot van rekening de ‘moeder van de natie’, Zuid-Afrika’s hoop in bange dagen. Als ik recente foto’s van Winnie in de krant bekijk – haar verjaardag werd vorige week al groots gevierd in het Kaapse Artscape Theatre – waan ik me weer even in Johannesburg waar uit groepjes mensen kreten van bewondering opstijgen om zoveel schoonheid die uMama zelfs op haar tachtigste nog uitstraalt. Dat hieraan botox te pas kwam, werd vorige week door Winnie en dochter Zindzi op tamelijk overtuigende wijze weggelachen.

Verder lezen


Orkestreerden de Gupta’s een kabinetswijziging voor eigen gewin?

President Zuma
President Zuma

Ruilde de Indiase zakenfamilie Gupta kort voordat president Zuma in december 2015 plotseling zijn minister van financiën verving hun Randen in voor Dollars? En vingen ze voor die Dollars vervolgens miljarden Randen meer nadat de Zuid-Afrikaanse munt kelderde na Zuma’s faux pas? De indruk wekt Jeremy Cronin, bestuurslid van de Zuid-Afrikaanse communistische partij én kabinetslid in een column die hij deze week schreef.

Verder lezen


Zuid-Afrikaanse corruptiebestrijders op Zuma’s slachtbank

Pravin Gordhan
Pravin Gordhan

Morgen, donderdag, moeten vier Zuid-Afrikaanse corruptiebestrijders zich melden bij de Hawks, de elite-eenheid van de politie. Onder hen de minister van financiën Pravin Gordhan, die aan het einde van de woensdagmiddag liet weten geen gehoor aan de oproep te geven, en de man die hem opvolgde als interim-hoofd van de belastingdienst Ivan Pillay. Beiden verdienden hun sporen in de strijd tegen de apartheid en als de architecten van het succesverhaal van het nieuwe Zuid-Afrika, de South African Revenue Services (SARS).

Verder lezen



‘Picaninnies’ | Boris Johnson on Africa

Boris Johnson
Boris Johnson

Four statements by the new British Minister of Foreign Affairs Boris Johnson on Africa:

In Uganda: ‘Right, let’s go and look at some more piccanninies'(The Observer, October 5 2003)

On the African Commonwealth: ‘The Queen has come to love the Commonwealth, partly because it supplies her with regular cheering crowds of flag waving picanninnies.’ (Daily Telegraph, January 10 2002)

On Blair visiting Africa: ‘The pangas will stop their hacking of human flesh and the tribal warriors will all break out in watermelin smiles to see the big white chief.’ (Daily Telegraph, January 10 2002)

On defending colonialism: ‘Left to their own devices, the natives would rely on nothing but the instant carbhydrate gratification of the plantain.’ (Spectator 2 February 2002)

Well, Boris likes the word piccaninnies. I wasn’t born hundred years ago so I didn’t know the meaning. Wikipedia helps, as usual:

Pickaninny is a term in English which refers to a racist and derogatory caricature of dark-skinned children of African descent. It is a pidgin word form, which may be derived from the Portuguese pequenino (a diminutive version of the wordpequeno, “little”). In modern sensibility, the term implies a caricature which can be used in a derogatory and racist sense.