Over Breytenbach’s brandbrief aan Madiba

In zijn brandbrief aan Madiba (‘Mandela’s glimlach verhult een drama’, Volkskrant, 4 april 2009) velt Breyten Breytenbach een genadeloos oordeel over post-Apartheid Zuid-Afrika. De regenboognatie is, aldus de aanhef, veranderd in een oord van geweld en machtsmisbruik. ‘Hoe heeft het zover met ons kunnen komen dat doden worden verminkt, de rechterogen worden uitgestoken in de mortuaria om te worden verwerkt in middeltjes die het zicht van de levenden zouden verbeteren, en dat lijken worden opgegraven met als doel de kist te stelen?’

Verder lezen


Allez Allez Zimbabwe

Het leven gaat door, ik weet het. En ook in Sarajewo floreerde tijdens de oorlog het theater. Nergens bloeit de humor zo als in het Zimbabwe van vandaag. Natuurlijk blijven mensen op elkaar verliefd worden, ook al kosten trouwringen twaalf miljard Zim Dollars.

Goed, vanavond op RTL 7: Allez Allez Zimbabwe, en reallifesoap (contradictie). De Volkskrant van hedenmorgen: De Vlaamse wielerlegende Roger de Vlaeminck speurde Zimbabwe af op zoek naar talentvolle wielrenners. De reallifesoap was in Belgie een groot succes. Alles wordt op de voet gevolgd: de cultuurschok in Belgie, de zware trainingen, en de verleidingen van het nachtleven en de andere sekse.’


Van Zanzibari en Verdonk


Vanaf vandaag zou in het Amsterdamse Tropentheater het Zanzibari Festival plaatsvinden, over ´de rijkdom van de Swahili cultuur´. De stad hangt vol met posters en elke keer als ik er langsloop schieten de beelden van een bezoek aan het eiland – was het in 2002? – door mijn hoofd. Het sprookjesachtige centrum Stonetown dat zo uit Duizend-en-een-Nacht leek te komen. Het House of Wonders. De toen al bijna negentigjarige zangeres Bi Kudede, tevens vermaard om haar paringsdansen. Het hotel met het dakterras van de twee Amerikaanse homo’s en de eeuwige ruzie die altijd door de gangen galmde.  Laatst hoorde ik dat ze uit elkaar zijn.

Zanzibar leeft van visserij, de kruiden en de toeristen maar de aanwezigheid van die laatsten ontgaat je bijna, zo overrompelend is het decor waarin de geschiedenis en de cultuur van de Zanzibari vermetseld zijn.

Afijn, dat schiet dus allemaal door je heen als je langs die posters loopt. Een papieren aankondiging aan de muur is zo al een festival op zich. Maar gisteren meldde de Africaserver dat het feest niet doorgaat. Teveel van de uitgenodigde artiesten kregen geen visum. Ik weet niet of de mannen in rokken van de Kilimani Qasida Group tot de ongelukkigen behoren. Het zijn soefi´s van de moslimschool en op de foto dragen ze rokken en wie weet heeft dat het consulaire corps de stuipen op het lijf gejaagd. Wat zit daar onder?  En wat zit daar dan weer achter?

Geen festival, niks rijkdom van de Swahili cultuur, gewoon dit weekend naar Marken of de Efteling. Trots op Nederland!

Nou ja, trots. Uiteindelijk schaam je je natuurlijk rot. Geen  idee waarom die visa geweigerd zijn maar ik kan me moeilijk voorstellen dat het Tropentheater de procedures niet goed gevolgd heeft. Die kennen ze daar, met elke week weer gasten uit de hele wereld, zo´n beetje uit hun hoofd.

In ZAM publiceerden we al in het voorjaar van 2006 over de moeilijkheden die kunstenaars, wetenschappers en journalisten uit Afrika ondervinden als ze willen deelnemen aan festivals die in veel gevallen ook nog eens door de Nederlandse regering worden gesubsidieerd. De aanleiding voor dat verhaal  – zie http://www.zam-magazine.nl/index_as.php – was een uitspraak van de antropoloog Peter Geschiere bij de uitreiking van de Prins Claus Prijs in december 2005: ´We weten toch allemaal dat mensen die een visum voor Nederland aanvragen als shit worden behandeld.´

Inmiddels is door tientallen organisaties op Schokland een akkoord ondertekend dat pleit voor kosmopolitische nieuwsgierigheid en meer uitwisseling tussen kunstenaars uit verschillende werelden. Minister Koenders heeft daar van harte mee ingestemd. En eind maart bewezen hij en collega Verhagen opnieuw lippendienst aan dit streven tijdens een drukbezochte manifestatie in Rotterdam, georganiseerd door onder meer de Mondriaan Stichting en het Claus Fonds.

Vaag herinner ik me dat toenmalig minister Verdonk de regels voor kunstenaars en wetenschappers wilde versoepelen. O, ironie. Hoe zit het met de uitvoering van dit voornemen? Kan zij er niet eens vragenover stellen? Zou heel verfrissend zijn.


Drukbezochte lancering van ZAM Africa Magazine

 

Zeker tweehonderd belangstellenden woonden op donderdag 3 april de lancering van ZAM Africa Magazine bij in de galerie Meneer de Wit in de Amsterdamse Baarsjes. In de 1-daagse expositie Primary Source was werk bijeengebracht van Marlene Dumas (Zuid-Afrika), Papa Adama (Burkina Faso), Dineo Bopape (Zuid-Afrika), Rachel Jenkins (Mozambique) en Clifford Charles (Zuid-Afrika). De Nigeriaanse kunstenaar Victor Ekpuk maakte ter plekke een wandgroot werk. Zijn landgenote Chika Unigwe las voor uit haar boek Fata Morgana. De pizzakoerier van Bella Italia bezorgde klokslag half zes de nieuwe editie van ZAM AFRICA MAGAZINE, uitgepakt door de zevenjarige Zam uit Ethiopie. Een fotomoment en de kop is eraf!