Aartsbisschop Desmond Tutu’s uitspraak “We are the rainbow people of God” heb ik altijd met een flinke korrel zout genomen. Zeker, het klonk goed en het miste zijn uitwerking in die euforische dagen na de democratische transitie niet. Maar wat Tutu predikte kwam voort uit een geloof. Het was wensdenken. Het had met de werkelijkheid weinig te maken.
Herinnering. Het is april 1993 en we lopen naar een van de uitgangen van het Orlando Stadion in Soweto. Ik zet mijn voet per ongeluk op de voet van een witte jongen die een vlag van de Zuid-Afrikaanse communistische partij meedraagt. Nadat ik me verontschuldig, stellen we ons aan elkaar voor. Hij en ik en een vrouw, zijn zuster. Onze hoofden roodverbrand door de hitte, urenlang hadden we geluisterd naar de toespraken tijdens de herdenking van Chris Hani, de ANC-leider die eerder die maand voor zijn huis in Johannesburg werd doodgeschoten. Drie mlungu’s, drie witte koppen, in een zee van zeker tachtigduizend Zwarte Zuid-Afrikanen.