Het tijdschrift Zuid-Afrika besteedt deze maand aandacht aan de jaarlijkse Mandela Lezing in Den Haag. Deze werd op 11 februari gehouden door Europarlementarier Hans van Baalen.
Kern van zijn betoog: de wet is de wet. Acceptatie van de wet is voorwaarde tot gelijkheid. Van Baalen schrijft de gedachte toe aan de jeugdbeweging van het ANC die deze in 1949 in haar beginselprogramma opgenomen zou hebben. In dat programma staat overigens dat iedereen voor de wet gelijk MOET zijn, maar dat, toen, niet was. Toch net iets anders davn van Baalen beweert.

De hoofdredacteur van het tijdschrift Zuid-Afrika Bart de Graaff voegt aan Van Baalen’s betoog fijntjes toe dat Mandela er in de jaren vijftig voor koos om de Zuid-Afrikaanse wet niet langer te gehoorzamen. In 1960 riep Mandela zelfs op om het regime in zijn land ook gewapenderwijs te bestrijden. De Graaff verwijst naar de Franse filosoof die pleitte voor ‘law beyond legality’ en ‘law above other laws’. Het gaat er dus om de essentie van het recht te respecteren, niet de wetten zelf als die onrecht legitimeren.

Daarover had van Baalen het woord moeten voeren als hij recht had willen doen aan het gedachtengoed van de Zuid-Afrikaanse vrijheidsstrijder wier naam nu misbruikt wordt ter verdediging van een beleid dat de ontkenning van ‘vreemde’ identiteiten afdwingt als voorwaarde tot gelijkheid. Daar vind ik in Mandela’s teksten geen enkele rechtvaardiging voor. Van Baalen’s toespraak is dan ook een duidelijk voorbeeld van blasfemie

In een interview met de New York Times zegt de Zuid-Afrikaanse oud-president de Klerk dat het Westen net zoveel druk op de dictatoriale regimes in Noord-Afrika en het Midden-Oosten had moeten uitoefenen als destijds op zijn regime. Dat had ‘regime change’ tot gevolg gehad, en minder bloedvergieten.
Het is een ongemakkelijke waarheid; ervaringsdeskundige de Klerk legt de vinger op de zere plek.

Maar zijn uitspraak is ook om een andere reden interessant. Het was de Klerk die destijds telkens weer benadrukte dat het blanke minderheidsbewind voor geen enkele druk bezweek: niet voor de massabeweging in Zuid-Afrika, niet voor de gewapende strijd van het ANC, niet voor buitenlandse druk.
De Klerk kondigde op 2 februari 1990 de veranderingen aan omdat hijzelf, autonoom en zonder enige bemoeienis van buitenaf, tot inzichten was gekomen die, zo betoogde hij, niemand zouden hoeven verrassen. Hij was altijd al voor democratie geweest.

Nu heeft die druk blijkbaar toch een rol gespeeld. Wijsheid komt met de jaren.

oumou-sy
Voor een toekomstig internationaal publiek lanceert ZAM vandaag een digitale kennismaking! Compleet met filmpjes, animatie en muziek. Ook als app beschikbaar. Klik op oumou sy..

Een lid van de Zeeuwse Provinciale Staten van de PVV is zwart. Dat bleek bij de installatie van de nieuwgekozen leden afgelopen dinsdag. Jeffrey Brandhaard, nummer 4 op de lijst, verklaarde tegenover journalisten dat het hem niet eerder was opgevallen. ‘Om eerlijk te zijn heb ik jarenlang niet in de spiegel gekeken’, aldus Brandhaard die liet weten dat collega-statenleden hem op de afwijking hadden gewezen. PVV-leider Wilders weigert vooralsnog commentaar. Zijn woordvoerder liet weten dat Wilders het zat is als de linkse media vertegenwoordigers van zijn partij zwart maken.
Eerder raakte een PVV-statenlid in opspraak vanwege een dubbele sexualiteit. Henny de Beus heeft er nu op last van de partijleiding voor gekozen alleen nog maar lesbisch te zijn. (ANP)

Dit lijkt me nu een onzinnig initiatief: een campagne om de Nobelprijs voor de Vrede aan ‘de Afrikaanse vrouwen’ toe te kennen.
Het is cliche.
Het is Afrika als een pot nat.

Het initiatief is van Italiaanse origine. Oud-premier Prodi heeft zich er al achter geschaard. Net als de kleindochter van Mussolini. Het provinciebestuur van Turijn. En de Regionale Raad van Reggio.
Nu Berlusconi nog. En Grace Mugabe.

Eindelijk heeft de Zuid-Afrikaanse regering de Afrikaanse Unie opgeroepen om actie te ondernemen naar Libie. Sommige commentatoren lazen in de zwijgzaamheid een bevestiging van het weinige belang dat de regering Zuma aan buitenlandse kwesties hecht. Anderen vermoedden dat het oude bondgenootschap tussen Khadafi en het ANC de Zuid-Afrikanen in de weg zat. En weer anderen vermoedden een angst voor ‘Egyptische toestanden’ in Zuid-Afrika: een rebellerende jeugd die de nieuwe, maar alweer oude machthebbers verdrijft. Dat laatste lijkt me niet erg aannemelijk. Een stevig verschil tussen Noord-Afrika en nogal wat Afrikaanse landen, en zeker Zuid-Afrika, is dat, soms stokoude, machthebbers vaak nog een opmerkelijk jonge aanhang hebben, en de kunst verstaan om met behulp van nieuwe media die aanhang vast te houden. Dat ‘Egyptische toestanden’ in Zuid-Afrika niet denkbaar zijn omdat die al achter de rug zouden zijn (en het ANC aan de macht brachten), zoals een van de kranten schreef, lijkt me daarentegen ook weinig hout snijden.

De decennialange vriendschap tussen Khadafi en het ANC is een mythe waarin het ANC zelf is gaan geloven. Het is vergelijkbaar met de liefde die een deel van de ANC aanhang in de afgelopen jaren voor ZANU-pf in Zimbabwe heeft opgevat. In werkelijkheid waren zowel Khadafi en Mugabe aartsvijanden van het ANC, diep gewantrouwd door de ballingenleiding van het ANC. Khadafi sponsorde immers jarenlang de van het ANC afgescheiden PAC. Ook Mugabe voelde meer voor die afsplitsing en werd bovendien gezien als een bondgenoot van de Chinezen. Het ANC genoot in de koude oorlog juist de steun van Moskou.

Khadafi’s opwaardering is uitgevonden omdat het hielp de Libische leider enigszins in het Afrikaanse gelid te krijgen. In ruil voor die nieuwe samenwerking ging Khadafi het ANC financieel steunen. Maar toen was de strijd tegen de apartheid al gestreden.

Soms wordt je van een angstaanjagend bericht vrolijk. Neem nu de 46 Zimbabwanen die op 19 februari werden gearresteerd, en beschuldigd van hoogverraad, omdat ze naar een videoverslag van de gebeurtenissen in Tunesie en Egypte wilden kijken.
Van Cairo naar Harare: welke lessen kunnen worden geleerd?

Ik kan me goed voorstellen dat de leiders van ZANU-pf het in hun broek doen. Met een oppositie als de MDC valt nog wel te leven. Het opvoeren van geweld in de aanloop naar verkiezingen is in de afgelopen jaren een succesformule gebleken die Mugabe telkens weer in het zadel hielp. Veel politici van de oppositiepartij MDC zijn inmiddels met het pluche vergroeid. De afgescheiden splinter van deze partij leeft zich sinds enkele weken uit in onderlinge machtsstrijd.

In een tekst die Zimbabwekenner Peter Hermes enkele dagen terug op zijn LinkedIn pagina plaatste spreekt teleurstelling en wanhoop. Hij lijkt te suggereren dat Zimbabwaanse ngo’s in de loop der jaren zo vetgemest zijn door westerse donoren dat ze niet meer in beweging te krijgen zijn. Allen hebben de strijd voor democratie hoog in het vaandel staan. Die strijd vertaalt zich doorgaans in vergaderen, workshoppen, strategisch plannen en evalueren.

In de Volkskrant van vanmorgen valt te lezen dat Khadafi’s zoon Saif in zijn dissertatie pleit voor een grotere rol van non-gouvernementele organisaties. Zijn professor is geschokt dat Saif zich in de afgelopen dagen ontpopte als een bondgenoot van zijn dictatoriale vader. Maar misschien begrijpt Saif wel beter dat zijn professor hoe tandeloos deze ngo’s doorgaans zijn.

Daarom word ik er zo vrolijk van als Zimbabwanen de mobilisatielessen van Egypte, Tunesie en straks Libie tot zich laten doordringen. Want die leren dat aan revoluties zelden ngo’s te pas komen.

Nieuwe trend in de berichtgeving: de Egyptenaren krijgen nu pas door wat het betekent, zo’n overgang van dictatuur naar democratie, en wat daar allemaal bij komt kijken.
Daarvan hadden de Egyptenaren blijkbaar geen idee. Die dachten: we lopen een endje op naar het Tahrirplein en daar blijven we dan een tijdje staan en dan valt de dictator en hup: democratie!

De Egyptische opstand kwam voort uit woede en slaagde door kennis en inzicht, interactief bewustzijn en een uitstekend gevoel voor timing en de achilleshiel van een verdord regime.
Maar sommige verslaggevers blijven, net als de oude machthebbers, geloven dat de mensen gek zijn, en dat je ze alles kunt wijsmaken.

Leukste bericht stond vandaag in de Sunday Times. Mishka, een Zuid-Afrikaanse papegaai (merk: African Grey) heeft een internationale competitie voor Best Sprekende Papegaai gewonnen. Het beestje woont in Johannesburg en maakte indruk met onder meer ‘Call the police!’ en ‘Oh oh, I’m in trouble.’

TO ALL MEDIA

DATE: 27 JANUARY 2011

The Presidency calls for calm and restraint amid reports that the media is camping outside a Johannesburg hospital where former President Nelson Mandela is hospitalised.

President Mandela is comfortable and is well looked after by a good team of medical specialists.

We urge the media to afford him the dignity and respect that he is entitled to as the country’s founding democratic President, as a national hero and also as a citizen of the Republic. The media should balance the quest for stories with acting within the bounds of human decency and ensuring the respect for human dignity. The doctors also need to be allowed to do their work without undue pressure.

President Zuma, who is attending the World Economic Forum annual meeting in Davos, Switzerland, is kept abreast of developments by the Minister of Defence and Military Veterans, Ms Lindiwe Sisulu, whose department is responsible for the health care of current and former Presidents.

President Zuma wishes former President Mandela well and requests that the family be accorded space to support him in privacy and dignity.

Issued by:

The Presidency

Pretoria