Dat er een hoop mis is met EU ontwikkelingshulp neem ik onmiddellijk aan. Vanmorgen meldde de Volkskrant dat Brussel een dansproject in Burkina Faso heeft gesteund terwijl 70% van de mensen in dat land in armoede leeft.’
Het gaat om het project I Dance Therefore I Am. Het is nu al het lachertje van GeenStijl en een Engelse krant had een bericht over deze EU subsidie geillustreerd met een foto waarop een in veren en stro gehulde Afrikaanse danser poseerde.

De hedendaagse dans maakt in veel Afrikaanse landen een stormachtige vlucht door. Internationale dansfestivals kiezen steeds vaker voor programmering van Afrikaanse gezelschappen. Faustin Linyekula, Gregory Maqoma, Vincent Mantsoe, het zijn choreografen van wereldklasse. Met het (financieel) mogelijk maken van hun produkties is niks mis, ook niet als dat door de EU zou gebeuren. Maar van de Volkskrant mag er pas gedanst worden als er geen armoede meer is.
Wat een armoedig standpunt.

In een mooie serie over Congo op Canvas komt de lokale moslimleider in Kisangani, het vroegere Stanleville, aan het woord. Hij beklaagt zich over de wetgeving van Congo die alleen het huwelijk van een man met zijn eerste vrouw erkent. Volgens de sheikh roept de Islam mannen op om meerdere vrouwen te trouwen. Maar door de Congolese wetgeving zijn tweede, derde en vierde vrouwen van een man niet erkend.
Dat vindt de sheikh – ‘in deze tijd van vrouwenemancipatie’ – een schande.

Waarom ontroerde deze film me niet? Saskia van Schaik’s prachtige documentaire Korreltjie, niks is my dood (vanavond, zondag 3 april op Nederland 2 in de herhaling!) benam me minutenlang mijn spraakvermogen. Ingrid Jonker’s poezie laat niemand onberoerd. Toen Mandela haar gedicht Die Kind in zijn eerste toespraak tot het Zuid-Afrikaanse parlement declameerde, schoot ik vol.
Maar Black Buttterflies deed me weinig. Adembenemende beelden van het Kaapse Clifton, topprestaties van Carice van Houten, Lian Cunningham en Rutger Hauer. Alle elementen voor een meeslepend drama, daar niet van. En toch…
Sommigen noemen de verEngelsing van Jonker’s werk een blunder. Ik zat er niet mee. Anderen vinden Hauer’s vertolking van Abraham Jonker, Ingrid’s racistische vader, karikaturaal. Mij leek Hauer’s interpretatie waarheidsgetrouw.
Misschien komt het omdat ik twijfel aan de verklaringen die de film biedt voor Jonker’s besluit om, nu 41 jaar geleden, de Atlantische Oceaan in te lopen en zichzelf het leven te benemen. Black Buttterflies wekt sympathie voor de mannen waarmee Jonker het houdt, die ze, in de woorden van de schrijvers Cope en Marais, ‘uitput’, aan wie ze zich niet bindt, onhandelbaar. Maar Cope verwijt Jonker met anderen het bed te delen terwijl hijzelf weigert zijn eigen vrouw te verlaten!
Wat deden die mannen – ook Andre Brink en Uys Krige dienen genoemd – toen ze merkten dat Jonker het spoor bijster was? Of merkten ze niets? En waarom merkten ze dan niets, daar aan het duurste stukje strand van Afrika, overgeleverd aan de Sauvignon Blanc en de literatuur?

‘Wat ben je mager geworden!’, zei Nancy Reagan tegen de acteur Rock Hudson tijdens een etentje op het Witte Huis, juni 1985. Een maand later stierf Hudson aan aids.
De anekdote schoot me te binnen na lezing van Derk Jan Eppink’s column in de NRC van 29 maart: ‘Liever Reagan dan president Oblabla’. Eppink is lid van het Europees Parlement, voormalig speechschrijver van Frits Bolkestein en journalist. In die laatste hoedanigheid trok Eppink in de jaren tachtig ten strijde tegen de anti-apartheidsbeweging. Het ANC was in zijn ogen een terreurbeweging. Daarentegen konden de werkelijke terreurbewegingen – Renamo in Mozambique, Unita in Angola – op Eppink’s sympathie rekenen. En die van Ronald Reagan, die ook de Nicaraguaanse Contra’s en de Afghaanse Mujahedeen sponsorde. De man die een einde aan de Koude Oorlog zou hebben gemaakt, legde zo de basis voor de Nieuwe Kramp die de 21ste eeuw totnogtoe in haar greep houdt.

Terug naar aids. Reagan was niet geinteresseerd, onverschillig op zijn gunstigst. Het hoofd van zijn communicatiedienst, Pat Buchanan, noemde aids destijds ‘nature’s revenge on gay men’.

Eppink heeft liever Reagan dan Oblabla. Reagan bombardeerde het paleis van Khadafi. Obama aarzelt bij elke stap die hij in de Noord-Afrikaanse brandhaard zet. Liever de rede dan Rambo.

Met enige opluchting kennis genomen van Zuid-Afrika’s stemgedrag in de Veiligheidsraad. Anders dan sommige media berichtten, steunde Zuid-Afrika de resolutie. Op Zuid-Afrikaanse blogs blijkt dat het ANC nu wel een prijs betaalt voor de onweersproken mythe dat de beweging en Khadafi decennia-oude bondgenoten zijn. Khadafi was echter tot 1990 een verklaard tegenstander van het ANC, zette zijn kaarten op de pan-Afrikaanse, anti-blanke splinterbewegingen. Zijn solidariteit met het ANC kreeg pas vorm toen ook Frans Weisglas en Jaap de Hoop Scheffer erkenden dat deze beweging de overgrote meerderheid van de Zuid-Afrikaanse bevolking vertegenwoordigde.

Het tijdschrift Zuid-Afrika besteedt deze maand aandacht aan de jaarlijkse Mandela Lezing in Den Haag. Deze werd op 11 februari gehouden door Europarlementarier Hans van Baalen.
Kern van zijn betoog: de wet is de wet. Acceptatie van de wet is voorwaarde tot gelijkheid. Van Baalen schrijft de gedachte toe aan de jeugdbeweging van het ANC die deze in 1949 in haar beginselprogramma opgenomen zou hebben. In dat programma staat overigens dat iedereen voor de wet gelijk MOET zijn, maar dat, toen, niet was. Toch net iets anders davn van Baalen beweert.

De hoofdredacteur van het tijdschrift Zuid-Afrika Bart de Graaff voegt aan Van Baalen’s betoog fijntjes toe dat Mandela er in de jaren vijftig voor koos om de Zuid-Afrikaanse wet niet langer te gehoorzamen. In 1960 riep Mandela zelfs op om het regime in zijn land ook gewapenderwijs te bestrijden. De Graaff verwijst naar de Franse filosoof die pleitte voor ‘law beyond legality’ en ‘law above other laws’. Het gaat er dus om de essentie van het recht te respecteren, niet de wetten zelf als die onrecht legitimeren.

Daarover had van Baalen het woord moeten voeren als hij recht had willen doen aan het gedachtengoed van de Zuid-Afrikaanse vrijheidsstrijder wier naam nu misbruikt wordt ter verdediging van een beleid dat de ontkenning van ‘vreemde’ identiteiten afdwingt als voorwaarde tot gelijkheid. Daar vind ik in Mandela’s teksten geen enkele rechtvaardiging voor. Van Baalen’s toespraak is dan ook een duidelijk voorbeeld van blasfemie

In een interview met de New York Times zegt de Zuid-Afrikaanse oud-president de Klerk dat het Westen net zoveel druk op de dictatoriale regimes in Noord-Afrika en het Midden-Oosten had moeten uitoefenen als destijds op zijn regime. Dat had ‘regime change’ tot gevolg gehad, en minder bloedvergieten.
Het is een ongemakkelijke waarheid; ervaringsdeskundige de Klerk legt de vinger op de zere plek.

Maar zijn uitspraak is ook om een andere reden interessant. Het was de Klerk die destijds telkens weer benadrukte dat het blanke minderheidsbewind voor geen enkele druk bezweek: niet voor de massabeweging in Zuid-Afrika, niet voor de gewapende strijd van het ANC, niet voor buitenlandse druk.
De Klerk kondigde op 2 februari 1990 de veranderingen aan omdat hijzelf, autonoom en zonder enige bemoeienis van buitenaf, tot inzichten was gekomen die, zo betoogde hij, niemand zouden hoeven verrassen. Hij was altijd al voor democratie geweest.

Nu heeft die druk blijkbaar toch een rol gespeeld. Wijsheid komt met de jaren.

oumou-sy
Voor een toekomstig internationaal publiek lanceert ZAM vandaag een digitale kennismaking! Compleet met filmpjes, animatie en muziek. Ook als app beschikbaar. Klik op oumou sy..

Een lid van de Zeeuwse Provinciale Staten van de PVV is zwart. Dat bleek bij de installatie van de nieuwgekozen leden afgelopen dinsdag. Jeffrey Brandhaard, nummer 4 op de lijst, verklaarde tegenover journalisten dat het hem niet eerder was opgevallen. ‘Om eerlijk te zijn heb ik jarenlang niet in de spiegel gekeken’, aldus Brandhaard die liet weten dat collega-statenleden hem op de afwijking hadden gewezen. PVV-leider Wilders weigert vooralsnog commentaar. Zijn woordvoerder liet weten dat Wilders het zat is als de linkse media vertegenwoordigers van zijn partij zwart maken.
Eerder raakte een PVV-statenlid in opspraak vanwege een dubbele sexualiteit. Henny de Beus heeft er nu op last van de partijleiding voor gekozen alleen nog maar lesbisch te zijn. (ANP)

Dit lijkt me nu een onzinnig initiatief: een campagne om de Nobelprijs voor de Vrede aan ‘de Afrikaanse vrouwen’ toe te kennen.
Het is cliche.
Het is Afrika als een pot nat.

Het initiatief is van Italiaanse origine. Oud-premier Prodi heeft zich er al achter geschaard. Net als de kleindochter van Mussolini. Het provinciebestuur van Turijn. En de Regionale Raad van Reggio.
Nu Berlusconi nog. En Grace Mugabe.