Nu is er dan een Amerikaanse generaal b.d. die homo’s de schuld van het Srebrenicadrama in de schoenen schuift. We lachen het weg, en Balkenende, ja zelfs van Middelkoop, zijn in het zicht van de verkiezingen ‘woedend’.
In de jaren negentig weet Robert Mugabe de droogte in zijn aan homo’s. In Kameroen worden homo’s verantwoordelijk gehouden voor de sociale ongelijkheid in het land. Het gebrek aan sociale cohesie in Zuid-Afrika is volgens minister Xingwana de schuld van fotografe Zanele Muholi, die lesbische vrouwen fotografeert. Zo zijn we boksbal en zondebok tegelijk. Nog nooit zoveel kwaad aangericht, nog nooit zoveel macht gehad…

Deze foto is door de Zuid-Afrikaanse minister voor cultuur, Xingwana, bestempeld als ‘pornografisch en immoreel.’ Met haar werk zou Muholi, die zichzelf als activiste beschouwt en strijdt voor gelijke behandeling van homo’s en hetero’s, de ‘sociale cohesie bedreigen.’
Het is te gek voor woorden. Terecht merkte Pumla Gqola, een wetenschapper, in een reactie op dat sommige Zuid-Afrikanen zijn vergeten dat kunst politiek is. ‘De apartheidstaat vervolgde, verjaagde en vermoordde kunstenaars juist omdat ze als ‘creatieve mediums’ conventies onderuit halen. De uitspraken van de minister hebben in Zuid-Afrika een hoop aandacht gekregen… en onrust gezaaid. Wat zijn de prachtige uitgangspunten in de constitutie – vrijheid van meningsuiting, vrijheid van sexuele orientatie – waard als ministers bij de uitdrukking ervan met zoveel kabaal in de gordijnen kruipen?

Morgen komt de nieuwe voorjaarseditie van ZAM uit. Daarin wordt bekend gemaakt dat Muholi aan ZAM het recht schonk om van bovenstaand werk 100 door haar genummerde en gesigneerde prints te verkopen. We voelen ons diep vereerd.

Nog drie nachtjes slapen en dan komt mijn nieuwe boek uit: Puur Goud. Andere verhalen uit Zuid-Afrika. Knikkende knieen. Zweet in mijn handen. Hoeveel boeken verschijnen er per dag? Honderd, duizend? Een enkeling belandt niet bij De Slegte. In sommige winkels is het boek vanaf a.s. zaterdag verkrijgbaar, bij de meesten vanaf maandag.

Dankzij de geschiedeniswebsite van de VPRO is een televisieprogramma uit 1961 opgediept waarin AVRO buitenland commentator G.B.J. Hiltermann een college geeft over de apartheidspolitiek in Zuid-Afrika. Hiltermann’s bespiegelingen zijn gesneden met opnamen die in in Zuid-Afrika zelf maakte. Zo bevat het programma een kort, maar uniek vraaggesprek met Nelson Mandela. Het programma is ook om andere redenen adembenemend. Met een zweem van journalistieke onafhankelijkheid en een kwasi-objectieve benadering (hij voert ook gesprekken met ‘negers’ die ‘min of meer ontwikkeld en bepaald niet dom zijn’) toont Hiltermann zich hier een ware apologeet voor Verwoerd’s racistische politiek. Zo verbazingwekkend is dat natuurlijk niet nu de schrijver van een geschiedenis van De Telegraaf vorig jaar al vaststelde dat de commentator met de nazi’s sympathiseerde. Bekijk het programma op http://geschiedenis.vpro.nl/programmas/2899536/afleveringen/43040395/

Donderdagavond 11 februari 2010. Het is twintig jaar na de vrijlating van Nelson Mandela. Op een overvolle bijeenkomst van ZAM i.s.m. het Lloyd Hotel vieren oude en nieuwe vrienden deze verjaardag.

Vandaag is het 20 jaar geleden dat president de Klerk de legalisering van het ANC aankondigde. Over elf dagen is het twintig jaar geleden dat Mandela de gevangenis verliet. En gisteren onthulden de Zuid-Afrikaanse kranten het nieuws over Zuma’s twintigste boreling.
Met miljoenen Zuid-Afrikanen slaakte ik een zucht toen hij onder Mbeki’s desastreuze aanpak van aids een dikke streep zette. Vandaag deel ik de verbijstering over een president die twijfel zaait aan de nieuwe, luid toegejuichde aanpak.

Vorige week is bisschop Paul Verryn geschorst uit de Methodistenkerk in Zuid-Afrika. Schande! Hem wordt verweten Zimbabwaanse kinderen, die in zijn kerk in het centrum van Johannesburg onderdak hebben gevonden, aan hun lot te hebben overgelaten. Zijn schorsing is het resultaat van een vileine campagne die in november door ANC-vertegenwoordigers in de Johannesburgse gemeenteraad werd ingezet. Het stonk in de kerk, waar inmiddels vele honderden vluchtelingen woonden, zeiden ze op een persconferentie.
Natuurlijk stonk het in de kerk. Wat verwacht je als zoveel mensen in een kluitje zitten op een plek die daarvoor niet bedoeld is. Maar de vraag die de gemeenteraadsleden zichzelf hadden moeten stellen, was: ‘Waarom hebben wij geen vinger uitgestoken voor de vluchtelingen?’
Natuurlijk waren die kinderen een probleem en daarom was er onlangs een begeleider aangesteld, een vrouw die haar sporen verdiende in de jeugdzorg. Maar nu moet Paul wijken, en straks de begeleidsters en dan alle vluchtelingen. Zodat de stad schoon oogt als alle buitenlandse gasten toestromen voor de WK en we zes weken kunnen doen alsof het probleem niet bestaat.
Al in de jaren tachtig speelde Paul Verryn een hoofdrol bij de opvang van jongens en meisjes die op de vlucht waren voor de apartheidspolitie.
Op facebook is inmiddels een fanclub voor Paul Verryn opgericht. Sluit u aan! Ga naar www.facebook.com en tik friends of paul verryn in ‘search’.

Afgelopen zondagmorgen overleed Karel Roskam. Ik denk dat ik hem ruim een jaar terug voor het laatst bezocht in Bussum. Karel’s herinneringen lieten hem niet in de steek maar hij had soms moeite om ze uit te spreken. Hoe heette-die nu ook alweer? en Wanneer was dat toch?
Het was toen voor Annelies, zijn vrouw, een onvoorstelbaar moeilijke tijd. Hoe ga je om met een man die aftakelt?
Nu is Karel bezweken. Terecht is daar in kranten en op internet aandacht aan besteed. Vaak komt Karel dan naar voren als een relict uit het verleden – de buitenlandcommentator die mensen voorhield wat ze ergens van moesten denken. Of dat fenomeen werkelijk tot het verleden behoort, waag ik te betwijfelen. Op GeenStijl en Joop! wemelt het van de stellige overtuiging. Met Wakker Nederland en Powned zal ook de kleuring weer toenemen. Ik las vanmorgen in de krant dat de KRO een terugkeer van Brandpunt overweegt.
Wat Karel betreft zou het jammer zijn als het gemak waarmee het commentator fenomeen achter een vitrine in het museum van de vorige eeuw wordt gezet, ook de herinnering aan zijn bijzondere benadering zou doen vervagen. (Pffff, erg lange zin, niet geschikt voor het radiopraatje…) Over de apartheid debiteerde hij stellige opvattingen die van veel sympathie met de anti-apartheidsbeweging getuigden. Dat was vele jaren geen gefundenes Fressen. Karel koos partij toen veel anderen zich nog door stamverwantschap en angst voor Mandela lieten leiden.

Het gaat maar door. Nu weer een anti-steekvest in de nationale kleuren van je land. Engels bedrijf denkt slag te slaan in de aanloop naar WK. Voorpaginanieuws in de tabloids. Zuid-Afrikaanse politie woedend.
Idee voor Zuid-Afrikaans bedrijf: anti-hooligansvest?