“Als er iemand aanklopte voor hulp vonden we altijd wel een potje. Voor reiskosten bijvoorbeeld, als de Anti-Apartheidsbeweging iemand uit Zuid-Afrika wilde laten overkomen. Dat soort acties diende helemaal geen zakelijk belang, maar dat maakte niets uit”.
Category Archives: blog
Taxi business class
Of ik wel weet hoe je een nette taxichauffeur oproept?
– Wat bedoelt u met een nette?
Nou, een nette, iemand van ons.
– Van ons?
Zoals een Surinaamse klant van me zei: ‘Alsjeblieft geen Marokkaan’.
– Aha.
Dan zeg je tegen de centrale dat je een taxi business class wilt.
– En dan sturen ze een blanke chauffeur?
Precies, dat bedoel ik, een nette.
Dumas heilig verklaard
Het wordt steeds gekker. De Volkskrant staat zich erop voor dat in haar kolommen een ‘verhit debat’ wordt gevoerd over de vraag of het werk van Marlene Dumas mooi of lelijk, goed of slecht is. Dit ‘debat’ is ontketend door een redacteur van de krant zelf die gisteren los ging tegen wat hij de ‘heiligverklaring’ van Dumas noemt. Dat is een non-starter. Niemand heeft Dumas heilig verklaard, niemand heeft beweerd dat je haar niet mooi mag vinden, zoals de redacteur stelt. Nu koestert de krant zich in het feit dat de krant het ‘unspeakable’ publiceert – de meningen van mensen die van Dumas niets moeten hebben. Het is Geen Stijl voor beginners. Keert een andere redacteur zich morgen tegen de kroketten van Kwekkeboom? Net als Dumas ‘heilig verklaard’ maar – ja zeg het maar, je durft het – NIET LEKKER! Waarna het nog dagenlang ingezonden sympathiebetuigingen regent.
Boven mijn bureau hangt een kunstdruk van ‘Portrait of a Young Nelson Mandela’. Dumas steunde ZAM met de verkoop van een speciale editie van dit werk. Ik kijk er naar en denk: ‘Fijn dat hij het niet meer mee hoeft te maken’.
The widow
Van tomboy naar bakfietsmoeder
Vandaag nader kennis gemaakt met de nieuwe hoofdredacteur van Opzij Irene de Bel. Kop boven het interview met haar in de Volkskrant: Bakfietstijger.
De openingstik is meteen al raak. Als ze moet kiezen tussen Cisca Dresselhuys en Margriet van der Linde gaat ze voor de eerste. “Ze is echt een vrouw-vrouw vergeleken met Margriet van der Linde, die meer een tomboy is. Die uiterlijke verzorging, dat vrouwelijke, dat spreekt mij meer aan”, aldus de Bel.
Jaja.
Het is begrijpelijk dat de oplage van Opzij, die op Dresselhuis’ hoogtepunt tussen de 80.000 en 90.000 lag, haar meer aanspreekt dan de huidige 35.000. Maar het is niet erg eerlijk om te verzwijgen dat die val al tijdens Dresselhuis’ bewind inzette.
Over de emancipatie in Nederland heeft de nieuwe hoofdredacteur goed nieuws. Die is bijna voltooid. “Als de mannen nu nog een dagje minder gaan werken, zijn we zo goed als klaar”.
Fijn te horen dat het in Amsterdam-Zuid al zover is.
American ideals, universal values
Het voelt als Kafka.
Door de tekst die voor me ligt ben ik een en al Verwandlung.
Ik vond Yoweri Museveni, de president van Oeganda, een schurk. Nu mag ik ‘m wel.
Het rapport heet: ‘The state of human rights for LGBT people in Africa’. Het is opgesteld door de Human Rights Campaign Foundation in Washington.
Het motto van de stichting luidt: ‘American ideals. Universal values’.
De grond onder mijn voeten komt langzaam in beweging. Er schieten beelden van Guantanamo Bay door mijn hoofd, en van een terdoodveroordeelde die maar niet dood wil omdat de pillen niet werken.
American ideals. ‘Activists fighting for freedom around the globe continue to look to us for inspiration and count on us for support’.
Ik hoor een aanhoudende reeks knallen. Het beeld beweegt van de terdoodveroordeelde naar het schoolplein van Columbine. En dan nog een plein en nog een schot en nog een. Ik hoor de evangelicals haat prediken. Ergens deep south wordt een abortuskliniek in brand gestoken.
Het rapport is verschenen vanwege de ontmoeting van de Amerikaanse regering met de Afrikaanse leiders. Een uitgelezen kans om ze een lesje te leren. Het lesje van de hoogmoed en de arrogantie.
Snel even langs de facebook berichten van mijn Oegandese vrienden. Anders dan Gregor Samsa kom ik met de schrik vrij. Museveni is echt een schurk.
escape from pretoria
Click on this link Esacape from Pretoria
Watch this phenomenal documentary, a reconstruction of the escape of three South African freedom fighters from Pretoria Central prison in 1976! It’s breath taking, an incredible account of a most courageous act.
In 1987, I had the privilege of staying at the home of Tim Jenkin, one of the escapees, in Camden, London. I don’t think I ever met a person more shy and less talkative than Tim. I was unaware of his brave history (and, as it later turned out, his then starting involvement in Vula, an ANC underground operation.) Finally, National Geographic has the story on record. It’s an homage to Tim and his fellow escapees Stephen Lee, Alex Moumbaris and to fellow prisoner Denis Goldberg who managed to attract sergeant warder Vermeulen’s attention by chatting about rugby for just long enough… |
Dit is een fenomenale reconstructie van de ontsnapping van drie Zuid-Afrikaanse vrijheidsstrijders uit Pretoria Central gevangenis in 1976. Een adembenemend en ongelooflijk verslag van een zeer moedige actie. Dankzij National Geographic is er nu dit eerbetoon aan Tim, zijn ‘partners in crime’ Stephen Lee en Alex Moumbaris, en, medegevangene Denis Goldberg die sergeant bewaker Vermeulen lang genoeg aan de praat hield met gebabbel over rugby.
In 1987 had ik het voorrecht te logeren bij Tim Jenkin, een van de drie ontsnapten, in Camden, Londen. Ik had geen idee van Tim’s geschiedenis en werd van deze verlegen en zwijgzame man niets wijzer (ook niet van de ondergrondse ANC Operatie Vula waarin Tim op dat moment betrokken raakte.)
Martin Bosma, bedankt!

Enkele weken terug ontwaakte in mij de spindokter. Het was kort voor de Zuid-Afrikaanse verkiezingen. Overal verschenen verhalen met als strekking dat het democratische experiment in Zuid-Afrika mislukt was. In een gesprek met Catherine Keijl op Radio 1 kreeg ik te verstaan dat het ANC bij de aankomende verkiezingen onderuit zou gaan. Op de opiniepagina van de NRC las ik dat de meerpartijendemocratie in Zuid-Afrika niet functioneerde omdat Nederland alleen het ANC gesteund had. Over Mandela werd nog steeds wel met enig respect gesproken. Maar was ook hij niet ooit meer deel van het probleem dan van de oplossing?
Ik raakte van al deze verhalen behoorlijk gedeprimeerd. Natuurlijk gaat er van alles mis in het nieuwe Zuid-Afrika en natuurlijk was Mandela niet onfeilbaar. Maar dat het experiment mislukt was en het ANC hiervoor gestraft zou worden met een grote nederlaag ging er bij mij niet in. Dat het met de meerpartijendemocratie beter kan, lijkt mij evident. Maar hieraan zijn toch vooral de continue blunderende oppositiegroeperingen zelf debet. Dat Nederlandse steun het politieke landschap in het huidige Zuid-Afrika heeft gekleurd vind ik een bewijs van schromelijke zelfoverschatting.
Vorige week had ik het! Al een tijdje gonsde het van de geruchten over een nieuwe zet van PVV Kamerlid Martin Bosma in zijn streven naar een Groot Diets Rijk. Hij zou een boek over Zuid-Afrika hebben geschreven vol karikaturen, onzinnige opvattingen en ontspoorde rederingen. Mandela is een moordcommando. Afrikaners zijn het doelwit van een genocide. Het ANC een terreurorganisatie.
Viavia kreeg ik het manuscript in handen en ik lekte het naar de NRC. Die krant opende er gisteren mee. Vanaf nu is elk onbegrip over Zuid-Afrika ‘geframed’ als extreemrechtse lariekoek uit de hoek van de PVV. Zo extreem dat het zelfs Wilders te ver ging. Dat blijkt uit e mails die de krant publiceerde. Wilders reageerde opgelucht toen uitgever Mai Spijkers besloot Bosma’s boek niet uit te geven.
Misschien 1 minpuntje. Ik schijn in dat boek in het geheel niet genoemd te worden. Pia Dijkstra. Adriaan van Dis, Maartje van Weegen, Wim Kok, Freek de Jonge, ze staan er allemaal in. Terwijl ik toch ook mijn steentje heb bijgedragen.
Maar voor de rest: Martin Bosma, bedankt!
Teeven kan niet rekenen
Jean-Pierre Geelen prikt de berekening van Fred Teeven van het aantal vluchtelingen in de Volkskrant van vanmorgen door. In april meldden zich ‘nagenoeg 1000’ vluchtelingen per week, vier keer meer dan ‘normaal’, aldus de staatssecretaris. Waarna hij in een gesprek met Sven Kockelman voorrekent dat er jaarlijks dus 65.000 bijkomen. Maar als er in het eerste kwartaal 1000 per maand kwamen en vanaf april 1000 per week dan kom je voor dit jaar op een totaal van 39.000. Teeven meldde overigens ook dat er sprake kan zijn van seizoensinvloeden. In deze tijd van het jaar is het minder heet in de sahara. Misschien zijn het er vanaf juni dus weer 1000 per maand.
Maar het is ook mogelijk dat het aantal vluchtelingen naar Nederland toeneemt. Dan moet de discussie zijn: waarom vluchten mensen, hoe organiseert Nederland de opvang en hoe maken we de toelatingsprocedures eerlijk?
Wat leren de cijfers? Dat er volgende week verkiezingen zijn.
treurnis
Wakker geworden met een reportage in het Radio 1 Journaal over een half verlamde bejaarde die van de Gemeente Wageningen een brief had ontvangen met de mededeling dat hij zijn verzorgingshuis uit moest. Omdat ie te kreupel of juist niet kreupel genoeg was, dat werd me niet helemaal duidelijk. Vervolgens kwam de PvdA burgemeester het uitleggen. Uitleggen? Ja, uitleggen. Terwijl hij het besluit natuurlijk had moeten intrekken. Wat zou lijsttrekker Tang gedacht hebben? Daar gaat weer een zetel?
Toen meldde de Volkskrant dat Guy Verhofstadt met lezingen jaarlijks 230.000 euro bijverdient. Daar viel de laatste liberaal voor wie ik nog een beetje respect kon opbrengen van zijn voetstuk.
Op weg naar kantoor liep ik bijna met mijn snufferd tegen een poster van de SP. Ik deinsde terug en las NEE. Met Roemer terug bij af en overal tegen.
Het is maar een geluk dat Tom Lanoye vanavond de Libris prijs wint.

