Het was Wereld Aids Dag en op het televisiescherm dat schuin boven mijn hoofd in de behandelkamer van de tandarts hing, las president Zuma een toespraak voor. Ondanks de nogal pijnlijke wortelkanaalbehandeling kon ik volgen wat hij zei. Er was geen woord Frans bij. De crisis was nog lang niet overwonnen. Seropositieve babies zouden voortaan onmiddellijk aidsremmers toegediend krijgen. De medicijnen zouden op veel grotere schaal beschikbaar komen. Alhoewel hij van eerdere testen wist dat hij niet besmet was, zou Zuma zich vandaag opnieuw publiekelijk laten testen, net als zijn slagvaardige minister van gezondheidszorg. Vooraan in de zaal zaten de actievoerders die jarenlang stukliepen op de muur die Thabo Mbeki heette. De opluchting was van hun gezichten te lezen. Een van de meest macabare hoofdstukken uit de recente Zuid-Afrikaanse geschiedenis werd vandaag afgesloten. De muur was gevallen. Jarenlang hadden actievoerders erop gebeukt totdat hij uiteindelijk omver getrokken werd door de man die twee jaar terug nog vertelde dat hij na onveilige sex een douche had genomen. De man van meer vrouwen. De traditionalist Jacob Zuma.

De tandarts vroeg vriendelijk of de verdoving goed werkte, gealarmeerd door een opspringende traan in mijn ogen. Maar die traan kwam tevoorschijn omdat Zuid-Afrika juist net uit een verdoving ontwaakt was. Dat kon ik hem met volle mond niet uitleggen.

Ik woon hier bijna twintig jaar en tel het aantal geliefden, vrienden, buren en kennissen die aan Aids zijn bezweken. Simon, Raymond, Memory, Philip, Peter B., Peter J., Peter M., Jacob, Linda, Mpumi, Tjaart, David, Ignatius, Steven, Abdel, Oludare, Helen. Bijna elk jaar een. ‘Dankzij aidsremmers leef ik nog’, sprak Edwin Cameron later op de dag bij de onthulling van een gedenksteen voor Nkosi Johnson, die een hoofdrol speelde bij het doorbreken van het stilzwijgen. Cameron werd bijna een jaar geleden benoemd tot rechter aan het Constitutionele Hof. Hij sprak van een nieuwe toekomst voor zijn land. ‘We kunnen ons geen tweede mislukking permitteren.

Bart Luirink, Johannesburg

Zijn blog is te volgen op www.zam-magazine.nl